Yeniden Refah Partisi’nden Midyat’taki Pazar Yeri Ücretleri İçin TBMM Hamlesi: Doğan Bekin’den İçişleri Bakanı’na 6 Soruluk Önerge
Yeniden Refah Partisi, Mardin’in Midyat ilçesinde pazar yeri işgaliye ücretlerine yapılan yüksek oranlı artışlar ve bazı pazar yerlerinin kapatılmasına ilişkin yaşanan tartışmaları Türkiye Büyük Millet Meclisi gündemine taşıdı. Genel Başkan Yardımcısı ve İstanbul Milletvekili Doğan Bekin tarafından hazırlanan yazılı soru önergesi, İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi’nin yanıtlaması istemiyle TBMM Başkanlığı’na sunuldu.
Bekin, önergesinde Midyat Belediyesi’nin aldığı kararların pazarcı esnafı üzerinde ciddi ekonomik yük oluşturduğunu belirterek, hem yüksek ücret artışlarının hem de pazar yerlerinin kapatılmasına ilişkin uygulamaların yeniden değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.
Midyat’ta pazar yeri ücretleri tartışma konusu oldu
Önergede yer alan bilgilere göre Midyat Belediyesi tarafından Ocak 2026’da alınan kararla pazar yerlerinde uygulanacak yıllık işgaliye ücretleri yeniden belirlendi.
Buna göre;
- 3 metrelik tezgâhlar için yıllık ücretin 2 bin 500 TL’den 12 bin 500 TL’ye,
- 6 metrelik tezgâhlar için ise 5 bin TL’den 25 bin TL’ye yükseltildiği ifade edildi.
Ayrıca belediye tarafından ilçedeki üç pazar yerinin kapatıldığı, faaliyetine devam edecek üç pazarda ise mevcut sözleşmelerin feshedilerek tezgâh yerlerinin kura yöntemiyle yeniden dağıtılmasının kararlaştırıldığı aktarıldı.
“Esnafın görüşü alınmadı” iddiası
Doğan Bekin, önergesinde söz konusu kararların pazarcı esnafının görüşü alınmadan hayata geçirildiğini belirterek, uygulamanın belediye ile esnafı karşı karşıya getirdiğini ifade etti.
Önergede, pazarcı esnafının özellikle yüksek zam oranları nedeniyle ciddi mağduriyet yaşadığı belirtilirken, alınan kararların hem üretici hem de tüketici açısından ekonomik sonuçlar doğurabileceği vurgulandı.
Belediye’nin gerekçesi: Enflasyon ve artan maliyetler
Yazılı soru önergesinde belediyenin kamuoyuna yansıyan değerlendirmelerine de yer verildi.
Buna göre Midyat Belediyesi’nin, yapılan düzenlemeyi;
- yüksek enflasyon,
- artan hizmet maliyetleri
- ve uzun yıllardır işgaliye ücretlerine artış yapılmamış olması
gerekçeleriyle savunduğu ifade edildi.
Esnaf farklı rakamlar dile getiriyor
Önergede yer verilen bilgilere göre pazarcı esnafı ise belediyenin açıklamalarına katılmadıklarını belirtiyor.
Esnafın iddiasına göre, geçen yıl 6 metrelik bir tezgâh için ödenen ücret yaklaşık 25 bin lira seviyesindeyken, yeni uygulamayla birlikte pazarcı başına talep edilen toplam bedelin 150 bin liraya kadar çıktığı ifade ediliyor.
Pazarcılar ayrıca belediyenin “uzun yıllardır zam yapılmadığı” yönündeki açıklamasının gerçeği yansıtmadığını savunarak, 2020 yılından itibaren her yıl işgaliye ücretlerinde artış yapıldığını ve buna ilişkin makbuzların ellerinde bulunduğunu ileri sürüyor.
“Maliyet vatandaşa yansıyacak”
Doğan Bekin, önergesinde yapılan artışların yalnızca pazarcı esnafını değil, tüketicileri de doğrudan etkileyeceğini belirtti.
Önergede, yıllık işgaliye bedellerinin bazı pazarcılar açısından 150 bin ile 300 bin lira arasında değişebileceği, bu maliyetlerin ise kaçınılmaz olarak ürün fiyatlarına yansıyacağı değerlendirmesine yer verildi.
Bekin, bunun hem dar gelirli vatandaşların alım gücünü olumsuz etkileyeceğini hem de pazarcı esnafının ekonomik sürdürülebilirliğini zorlaştıracağını ifade etti.
“Kapatılan pazar yerleri yeniden açılmalı”
Yeniden Refah Partisi, önergesinde yalnızca ücret artışlarının değil, kapatılan pazar yerlerinin de yeniden değerlendirilmesini istedi.
Milletvekili Bekin, yıllardır pazarcılık yaparak geçimini sağlayan esnafın mağduriyetinin giderilmesi amacıyla;
- kapatılan pazar yerlerinin yeniden faaliyete geçirilmesi,
- işgaliye ücretlerinin esnaf temsilcileriyle istişare edilerek yeniden belirlenmesi,
- belediye ile pazarcılar arasında diyalog ve uzlaşma sürecinin başlatılması
gerektiğini savundu.
Bakanlığa altı soruluk önerge
İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi’nin yazılı olarak yanıtlaması istemiyle sunulan soru önergesinde şu başlıklar yer aldı:
1. Mardin genelinde son beş yılda belediyeler tarafından pazar yeri işgaliye ücretlerine hangi oranlarda artış yapıldı? Midyat’taki artış oranları diğer ilçe ve illerle karşılaştırıldığında benzerlik gösteriyor mu?
2. Mardin’deki ilçe belediyeleri arasında farklı işgaliye ücretleri uygulanıyor mu? Uygulanıyorsa bunun hukuki ve idari gerekçeleri nelerdir?
3. Midyat başta olmak üzere artan pazar yeri ücretleri konusunda İçişleri Bakanlığı’na ulaşan şikâyetler bulunuyor mu? Bu başvurular üzerine herhangi bir inceleme veya idari işlem başlatıldı mı?
4. Belediye meclisleri pazar yeri ücretlerini hangi kriterlere göre belirliyor? Bu artışlar için yasal bir üst sınır bulunuyor mu? Bakanlığın bu konuda yeni bir düzenleme hazırlığı var mı?
5. Artan işgaliye ücretlerinin tüketici fiyatlarına yansımaması amacıyla belediyelerden ücretlerin yeniden değerlendirilmesi yönünde herhangi bir talepte bulunuldu mu?
6. Pazarcı esnafının yaşadığı ekonomik sıkıntıların giderilmesi amacıyla yerel yönetimler ve ilgili bakanlıklarla kısa ve uzun vadeli bir destek programı hazırlanması planlanıyor mu?
“Esnafın emeği korunmalı”
Doğan Bekin, önergesinin gerekçesinde yıllardır pazarcılık yaparak geçimini sağlayan esnafın devletine vergi veren ve kayıtlı çalışan önemli bir kesim olduğunu belirterek, yerel yönetimlerin alacağı kararların sosyal ve ekonomik etkilerinin dikkate alınması gerektiğini ifade etti.
Bekin, yüksek oranlı işgaliye artışlarının yeniden gözden geçirilmesinin hem esnafın mağduriyetinin giderilmesi hem de vatandaşların temel gıda ürünlerine daha uygun fiyatlarla ulaşabilmesi açısından önem taşıdığını belirtti.
Gözler Bakanlığın vereceği yanıtta
Yazılı soru önergesinin TBMM Başkanlığı’na sunulmasının ardından gözler İçişleri Bakanlığı’nın vereceği yanıta çevrildi.
Bakanlığın, Midyat Belediyesi’nin uygulamalarıyla ilgili değerlendirmesi, belediyelerin pazar yeri ücretlerini belirleme usullerine ilişkin mevcut mevzuat ve olası yeni düzenlemelere ilişkin açıklamaları, hem pazarcı esnafı hem de yerel yönetim uygulamaları açısından önem taşıyor.
