UNESCO DÜNYA MİRASI GÖNÜLLÜLERİ (WHV) 2026 CUMALIKIZIK PROGRAMI BİLİMSEL ÇALIŞMALARLA DEVAM EDİYOR

UNESCO Dünya Mirası Alanı Cumalıkızık, Uluslararası Gönüllülük, Akademik Araştırma ve Kültürel Mirasın Korunmasına Yönelik Örnek Bir Bilim Kampına Ev Sahipliği Yapıyor

UNESCO Dünya Miras Listesi’nde yer alan “Bursa ve Cumalıkızık: Osmanlı İmparatorluğu’nun Doğuşu” Dünya Miras Alanı, bu yıl UNESCO Dünya Mirası Gönüllüleri (World Heritage Volunteers-WHV) 2026 Cumalıkızık Programı kapsamında gerçekleştirilen kapsamlı Yaz Okulu ile uluslararası kültürel miras çalışmalarının önemli merkezlerinden biri hâline geldi. Akademik eğitim, bilimsel saha araştırmaları, kültürel miras uygulamaları, gönüllülük faaliyetleri ve yerel katılımı aynı çatı altında buluşturan program, yalnızca Cumalıkızık’ın korunmasına değil, UNESCO Dünya Mirası yönetim anlayışına da önemli katkılar sunmayı hedefliyor.

İş, Örgüt ve Endüstri Psikologları Derneği (IOCP), Bursa UNESCO Derneği, UNESCO Bursa Alan Başkanlığı ve Cumalıkızık Köyü Kadın Eğitim, Dayanışma ve Kalkınma Derneği iş birliğiyle yürütülen program; akademisyenleri, uzmanları, araştırmacıları, öğrencileri ve gönüllüleri ortak bir bilimsel çalışma ortamında buluşturuyor.

Katılımcılar, UNESCO Dünya Miras Alanı’nın korunmasına yönelik uluslararası yaklaşımları yerinde inceleme fırsatı bulurken, aynı zamanda Cumalıkızık’ın tarihî dokusu, sosyal yapısı, kültürel değerleri, kırsal yaşam modeli ve sürdürülebilir gelecek vizyonu üzerine disiplinler arası çalışmalar gerçekleştiriyor.

Bilimsel Program, Akademik Açılışla Başladı

Programın açılışı Bursa UNESCO Derneği Başkanı İlker Özaslan’ın konuşmasıyla gerçekleştirildi.

Özaslan, UNESCO Dünya Mirası Gönüllüleri Programı’nın yalnızca gönüllülük faaliyetlerinden ibaret olmadığını, aynı zamanda kültürel mirasın korunmasına yönelik bilimsel üretimi destekleyen uluslararası bir eğitim modeli olduğunu vurguladı.

Programın temel hedefinin; kültürel mirasın korunmasını yalnızca fiziksel restorasyon çalışmalarıyla sınırlı görmeyip sosyal, kültürel, psikolojik ve ekonomik boyutlarıyla ele alan sürdürülebilir bir yönetim anlayışını geliştirmek olduğunu ifade etti.

Alan Yönetimi ve Dünya Mirası Süreci Masaya Yatırıldı

Akademik oturumlarda UNESCO Bursa Alan Başkanlığı adına Uzman Yüksek Mimar Beste Güzel tarafından Dünya Miras Alanlarının korunması, alan yönetim planları, uluslararası koruma kriterleri ve UNESCO süreçleri ayrıntılı biçimde ele alındı.

Katılımcılar, Dünya Miras Listesi’nde yer alan alanların yalnızca tarihî yapılar olmadığını; aynı zamanda yaşayan kültürel peyzajlar olarak korunması gerektiği konusunda kapsamlı bilgiler edindi.

Çevre Psikolojisi ve Yer Kimliği Bilimsel Perspektifle İncelendi

Program kapsamında Dr. Deniz Bilger tarafından gerçekleştirilen sunumda çevre psikolojisinin temel kavramları ele alındı.

Yer kimliği, aidiyet duygusu, mahremiyet algısı, kamusal mekân kullanımı ve tarihî çevreyle kurulan psikolojik bağlar akademik örneklerle değerlendirildi.

Katılımcılar, kültürel mirasın korunmasının yalnızca fiziksel yapıların muhafaza edilmesi anlamına gelmediğini; insanların mekânla kurduğu duygusal ilişkinin de korunması gerektiğini tartıştı.

Kırsal Yaşamın Psikolojisi ve Sosyolojisi Bilimsel Yaklaşımla Değerlendirildi

Programın dikkat çeken oturumlarından birinde Prof. Dr. Çiğdem Vatansever tarafından kırsal çalışma psikolojisi, müşterekler yaklaşımı ve kırsal üretim kültürü üzerine kapsamlı değerlendirmeler yapıldı.

Doç. Dr. Mustafa Berkay Aydın ise kırsal sosyoloji perspektifinden Cumalıkızık’ın sosyal yapısını, kırsal dönüşüm süreçlerini, yerel toplulukların kültürel mirasın korunmasındaki rolünü ve sürdürülebilir kalkınma modellerini katılımcılarla paylaştı.

Cumalıkızık’ın Geçmişi, Bugünü ve Geleceği Yerinde Anlatıldı

Saha çalışmalarında Bursa UNESCO Derneği Yönetim Kurulu Üyesi ve Cumalıkızık Çalışma Grubu Başkanı Bülent Uysal tarafından Cumalıkızık’ın tarihsel gelişimi, Osmanlı’nın kuruluş dönemindeki önemi, UNESCO Dünya Mirası sürecine uzanan yolculuğu ve geleceğe yönelik koruma stratejileri ayrıntılı biçimde aktarıldı.

Katılımcılar daha sonra tarihî sokaklarda gözlem çalışmaları gerçekleştirerek mimari dokuyu, kamusal alan kullanımını, ziyaretçi davranışlarını ve yerel yaşam pratiklerini yerinde inceleme fırsatı buldu.

Bilimsel Araştırmalarla Turizm Hareketliliği Analiz Ediliyor

Programın en önemli çalışmalarından biri ise bilimsel saha araştırmaları oldu.

UNESCO Dünya Mirası Gönüllüleri, Cumalıkızık’ta yaşayan yerel halkla yüz yüze görüşmeler gerçekleştirerek kültürel mirasın korunmasına ilişkin görüş ve beklentileri kayıt altına aldı.

Bunun yanı sıra hafta sonu boyunca köyü ziyaret eden yerli ve yabancı turistlerin sayımı yapılarak ziyaretçi yoğunluğu bilimsel yöntemlerle analiz edildi.

Toplanan veriler doğrultusunda ziyaretçi hareketlerini ortaya koyacak turizm ısı haritası hazırlanmasına yönelik çalışmalar yürütülüyor.

Elde edilen tüm bilimsel bulgular, program sonunda hazırlanacak kapsamlı rapor kapsamında UNESCO’ya sunulacak ve gelecekte hazırlanacak alan yönetim planlarına katkı sağlayacak.

Kültürel Miras Yaşanarak Öğreniliyor

Yaz Okulu yalnızca akademik sunumlarla sınırlı kalmadı.

Katılımcılar;

• Cumalıkızık çevresinde doğa yürüyüşleri,
• Psikodrama uygulamaları,
• Bursa’nın tarihî merkezlerine kültürel geziler,
• Bursa UNESCO Derneği Somut Olmayan Kültürel Miras (SOKÜM) Müzesi ziyaretleri,
• Geleneksel çarpana dokuma atölyeleri,
• Ebru sanatı uygulamaları,

gibi etkinliklerle Anadolu’nun zengin kültürel mirasını uygulamalı olarak deneyimleme fırsatı buldu.

Sürdürülebilir Tarım ve Kestane Kültürü İncelendi

Program kapsamında Bursa Uludağ Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Cevriye Mert rehberliğinde bölgedeki kestane bahçeleri ziyaret edildi.

Katılımcılar, sürdürülebilir tarım uygulamaları, biyolojik çeşitliliğin korunması, geleneksel üretim teknikleri ve kırsal ekonominin desteklenmesine yönelik örnek uygulamaları yerinde gözlemledi.

Sinema ile Kırsal Yaşam Tartışıldı

Programın kültürel etkinlikleri kapsamında gerçekleştirilen film gösteriminde Bursa UNESCO Derneği Yönetim Kurulu Üyesi Derya Biçer tarafından Kovan filmi üzerinden kırsal yaşam, üretim kültürü, kadın emeği, ekolojik denge ve insan-doğa ilişkisi üzerine kapsamlı değerlendirmeler yapıldı.

Film gösteriminin ardından gerçekleştirilen söyleşide katılımcılar kırsal kalkınma ile kültürel miras arasındaki ilişkiyi farklı disiplinlerden bakış açılarıyla değerlendirdi.

İlker Özaslan: “Bu Program Geleceğe Bırakılan Bilimsel Bir Miras Niteliği Taşıyor”

Bursa UNESCO Derneği Başkanı İlker Özaslan, programın önemine ilişkin yaptığı değerlendirmede şunları söyledi:

“UNESCO Dünya Mirası Gönüllüleri (WHV) 2026 Cumalıkızık Programı, kültürel mirasın korunmasına yönelik akademik bilgi üretimini, gönüllülüğü, yerel katılımı ve uluslararası iş birliğini aynı çatı altında buluşturan örnek bir çalışmadır. Yaz Okulu boyunca elde edilen bilimsel verilerin Cumalıkızık’ın sürdürülebilir yönetimine, alan yönetim planlarına ve gelecekte yürütülecek koruma çalışmalarına önemli katkılar sağlayacağına inanıyoruz.”

Kapanış Töreni 5 Ağustos’ta Gerçekleştirilecek

Yoğun akademik içerik, saha çalışmaları ve kültürel etkinliklerle devam eden UNESCO Dünya Mirası Gönüllüleri (WHV) 2026 Cumalıkızık Programı, 5 Ağustos 2026 Çarşamba günü saat 15.30’da UNESCO Dünya Mirası Alanı Cumalıkızık’ta düzenlenecek kapanış ve sertifika töreniyle sona erecek.

Program sonunda gönüllülere sertifikaları takdim edilirken, saha araştırmalarından elde edilen bilimsel bulguların değerlendirilmesi ve gelecekte yürütülecek koruma çalışmalarına yönelik önerilerin paylaşılması planlanıyor.

UNESCO Dünya Mirası Gönüllüleri (WHV) 2026 Cumalıkızık Programı, kültürel mirasın korunmasının yalnızca geçmişi muhafaza etmek değil; bilim, eğitim, gönüllülük ve yerel katılım yoluyla geleceğe sürdürülebilir biçimde aktarılmasını hedefleyen örnek bir model olarak çalışmalarını sürdürüyor.