Binali Efe’den Altan Tan’a Sert Tepki: “Aleviler Tek Kalıba Sığdırılamaz!”

Bitlisi İdrisi’nin Kinçî ve Dincî torunu Binali Efe, eski HDP Milletvekili Altan Tan’ın Alevilerle ilgili kamuoyuna yansıyan değerlendirmelerine sert sözlerle tepki gösterdi. Efe, Alevi toplumunun siyasi tercihler, inanç yorumları ve toplumsal yaklaşımlar bakımından son derece geniş ve farklılıklar barındıran bir yapıya sahip olduğunu belirterek, Alevilerin belirli siyasi kategoriler üzerinden değerlendirilmesine karşı çıktı.

Alevilerin tek bir siyasi görüş, ideolojik anlayış ya da toplumsal kimlik üzerinden tanımlanamayacağını vurgulayan Efe, farklı dönemlerde farklı siyasi tercihlerde bulunan Alevilerin tutumlarını tek bir nedene bağlamanın doğru olmayacağını ifade etti.

“Alevilerin siyasi tercihleri tek bir açıklamaya indirgenemez”

Binali Efe, Altan Tan’a yönelik eleştirisinde özellikle Alevilerin farklı siyasi aktörlere yönelik tutumlarının nasıl yorumlandığını sorguladı.

Efe, şu soruları yöneltti:

“Alevilerin Erdoğan’a, AK Parti’ye, Erbakan’a, Özal’a veya herhangi bir siyasi anlayışa yönelik tutumlarını ‘İslam’la hesaplaşmak’ şeklinde yorumlamak, Alevilerin siyasi tercihlerini tek bir açıklamaya indirgemek değil midir? Alevilerin siyasi tercihlerini ve inançlarını bu şekilde tanımlamak ne kadar doğrudur?”

Efe’ye göre Alevi toplumunun siyasi tercihleri, yalnızca mezhepsel ya da dini bir açıklama üzerinden okunamayacak kadar kapsamlı ve çeşitlilik gösteriyor. Alevilerin içerisinde farklı siyasi görüşlere, farklı inanç yorumlarına ve birbirinden farklı toplumsal yaklaşımlara sahip kesimlerin bulunduğunu belirten Efe, bu çeşitliliğin göz ardı edilmemesi gerektiğini savundu.

“Aleviler tek bir siyasi kategoriye indirgenemez”

Alevi toplumunun kendi içerisinde de farklılıklar bulunduğuna dikkat çeken Efe, herhangi bir siyasi partinin, liderin veya ideolojinin bütün Alevilerin ortak siyasi tutumunu temsil ettiği yönündeki yaklaşımların gerçeği yansıtmayacağını söyledi.

Efe, Alevilerin siyasi tercihlerini kendi tarihsel, sosyal, ekonomik ve kültürel deneyimleri çerçevesinde değerlendirme hakkına sahip olduğunu belirterek, dışarıdan yapılan genellemelerin toplumun çeşitliliğini görmezden gelme riski taşıdığını ifade etti.

“Alevileri tek bir siyasi görüşe, inanç yorumuna veya toplumsal kategoriye indirgemek doğru değildir” diyen Efe, Türkiye’deki farklı kimliklerin birbirini dışlamadan, eşitlik ve karşılıklı saygı temelinde bir arada yaşayabilmesinin önemini vurguladı.

Geçmişte yaşanan gerilimlere dikkat çekti

Türkiye’nin geçmişte kimlik ve inanç temelli gerilimlerden ağır biçimde etkilendiğini hatırlatan Binali Efe, özellikle Alevi-Sünni ve Kürt-Alevi ilişkileri üzerinden kurulabilecek ayrıştırıcı söylemlere karşı dikkatli olunması gerektiğini söyledi.

Toplumun farklı kesimlerinin birbirine karşı konumlandırılmasının yeni gerilimlere zemin hazırlayabileceğini belirten Efe, siyasetçilerin ve kamuoyuna açıklama yapan kişilerin kullandıkları dile özellikle dikkat etmesi gerektiğini ifade etti.

Efe, farklı kimliklerin birbirini tehdit olarak görmek yerine ortak yaşam, eşit yurttaşlık ve karşılıklı saygı anlayışı içerisinde değerlendirilmesi gerektiğini savundu.

Kürt vatandaşlara da çağrı

Binali Efe açıklamasında sağduyulu Kürt vatandaşlara da çağrıda bulundu. Kürtlerle Alevileri karşı karşıya getirebilecek genelleyici ve ayrıştırıcı söylemlere karşı ortak bir tutum geliştirilmesi gerektiğini belirten Efe, toplumsal barışın korunmasının herkesin ortak sorumluluğu olduğunu ifade etti.

Kimlikler üzerinden yeni ayrışma alanları oluşturulmasının Türkiye toplumuna fayda sağlamayacağını dile getiren Efe, Kürtler ve Aleviler başta olmak üzere farklı toplumsal kesimlerin birbirlerinin kimliklerine ve inançlarına saygı göstermesi gerektiğini söyledi.

“Bizim mücadelemiz halklarla değil”

Açıklamasının son bölümünde Alevilerin farklı toplumsal kesimlerle ilişkisine ilişkin mesaj veren Efe, Alevilerin herhangi bir halk ya da inanç grubunu karşılarına almadığını belirtti.

Binali Efe sözlerini şöyle tamamladı:

“Biz Aleviler Kürt’ün de Türk’ün de Sünni’nin de kardeşiyiz. Bizim mücadelemiz halklarla değil; mezhepçilikle, ayrımcılıkla ve eşitsizlikledir. Hiç kimse Alevileri tek bir siyasi veya toplumsal kalıba sığdırmasın. Alevilerin kendi kimliklerini ve inançlarını tanımlama hakkına saygı gösterilsin. Bu ülkeyi mezhep gerilimine sürükleyebilecek söylemlerden uzak durulsun.”

Efe’nin açıklaması, Alevi toplumunun siyasi ve toplumsal çeşitliliği üzerinden yürütülen tartışmayı yeniden gündeme taşırken, açıklamanın merkezinde kimliklerin tek bir siyasi kalıba indirgenmemesi, ayrıştırıcı söylemlerden kaçınılması ve farklı toplumsal kesimler arasında karşılıklı saygının korunması çağrısı yer aldı.